Start.Familie nieuws.Rotterdam.Schiedam.Jenever.Tot slot.
www.familieholleman.nl.
Wie Schiedam zegt, zegt jenever. Achter de karakteristieke pakhuizen, grachten, branderijen en mouterijen in de authentieke binnenstad gaan vele verhalen schuil. Ook de vele molens in Schiedam danken hun bestaan aan het jenever verleden.  

Hier wil ik u een gedeelte van laten zien. Maar aan de andere kant moeten we dit stukje geschiedenis een beetje relativeren. Welke jongeren, zelfs Schiedamse jongeren, denkt bij Schiedam nog aan jenever om over bijvoorbeeld Zwart Nazareth nog maar te zwijgen. Ik denk dat het ook veel Schiedamse volwassenen nog                  
nauwelijks iets zegt, de historie van Schiedam is voor vele hedendaagse Schiedammers in nevelen gehuld. Is ze dat kwalijk te nemen, nee ik denk van niet want als niemand het je vertelt hoe kan je dit dan weten. Daarom wil ik op mijn bescheiden wijze een steentje bijdrage om de geschiedenis van de stad Schiedam levend te houden en toegankelijk te maken. Zodat Schiedam de waardering krijgt die het verdient. Maar het verklaart ook waarom het Schiedam van nu is zoals het nu is.
Ooit zei Willem Bilderdijk: In het verleden ligt het heden, in het nu wat worden zal.
De historische binnenstad van Schiedam is een attractie op zichzelf. Met een stadswandeling of een tocht met de fluisterboot komt u langs de havens en ruim 200 imposante rijksmonumenten gebouwd door welvarende branders en distillateurs. Schiedam kent voor Nederland een uniek jenever verleden. Dit verleden is nog steeds zichtbaar doordat vele oude jeneverpanden een nieuwe bestemming hebben gekregen. Ik ga op de volgende pagina’s iets over deze geschiedenis laten zien. Kijkt u mee?

Hiernaast ziet u in een schematisch overzicht wat er komt kijken om jenever op de klassieke manier te maken. Op de volgende pagina’s worden de afzonderlijke delen toegelicht maar ziet u toch de plaats van dat afzonderlijke deel in het geheel van het jenever proces.

 

Graan is de basis grondstof van jenever.

Het graan (rogge gerst/mout) wordt allereerst op de beurs verhandeld. Dan  komt het via een verwerking in een mouterij bij de molen. Na daar gemalen te zijn gaat het naar een branderij. Het eindproduct van een de branderij is moutwijn. Deze wordt weer op de beurs verhandeld en gaat deze naar een distilleerderij waar de moutwijn wordt verwerkt tot jenever. Daar wordt het gebotteld (= verpakt)  en dan via de beurs weer verhandeld. Op de volgende pagina’s wordt dit nader toegelicht.  

 

Branderijen en distilleerderijen zitten in het algemeen niet samen in één pand evenals mouterijen en graanpakhuizen een geheel kunnen zijn doch dat was niet noodzakelijk.

 

Vergeet daarbij niet dat voor het jenever maken ook veel toeleveringsbedrijven noodzakelijk waren zoals: Zakkendragers (vervoer), glasblazers (flessen), kuiperijen (vaten of tonnen maken), mandenmakers (verpakking), kurkfabrieken, drukkerijen etc .etc.

 

Volgende pagina.

Mouterij

Een mouterij is een fabriek waar van gerst/granen mout wordt gemaakt, door het in water te weken waardoor het ontkiemt, en het daarna te drogen op een verwarmde vloer. Dit proces heet mouten. Het product wordt gebruikt voor jenever, bier, whisky en een aantal voedingsmiddelen. Gedurende de 20e eeuw zijn steeds meer mouterijen verdwenen en wordt mout op industriële wijze geproduceerd door gespecialiseerde bedrijven, hoewel een aantal grote of ambachtelijke brouwerijen nog steeds over een eigen mouterij beschikt.

 

Er waren verschillende soorten mouterijen waarvan in Schiedam de vloermouterij de bekendste is en waar de oudste fabricatiemethode van mout plaats vond. Het graan werd in een laag van 20-100 cm op een verwarmde vloer gelegd om te ontkiemen, afhankelijk van de wensen van de afnemer. Vroeger werd, met behulp van moutscheppen, het mout handmatig gekeerd. Na verwerking werd het naar een molen vervoerd om verder verwerkt te worden.

Volgende pagina.
Voormalige Mouterij De Goudsbloem aan de Noordvest in Schiedam, deze beschikte over verschillende (lage) verdiepingen.
Thans staat het pand leeg en worden er plannen ontwikkeld om er een nieuwe bestemming aan te geven maar de lage verdieping zijn vaak een bezwaar.
De foto is al weer van wat jaartjes terug.
Handmatig keren van het graan.

De plaats van de molens in het productieproces ligt tussen de mouterij en de branderij, dus na deze- en de volgende pagina’s.

De molens worden aan het eind van dit hoofdstuk beschreven.

Jeneverstad Schiedam

Mouterij de Goudsbloem met molen De Noord aan de Noordvest